Leren van de wilde ganzen

16 november 2017

Leren van de wilde ganzen

Ik heb nog nooit in mijn leven zoveel ganzenformaties zien, voelen en horen overvliegen als dit jaar. Het feit dat ik nu dagelijks meer tijd buiten en in de natuur doorbreng zit er natuurlijk voor veel tussen. Er zijn er dus niet meer dan vroeger, ik merk ze nu op. De dagelijkse wandeling met de hond heeft veel goeie kanten (maar dat wisten jullie al).

Het is een formidabel en machtig gevoel die stevige vogels in een mooie V-formatie door het luchtruim te zien overkomen. Django rent er als een gek achteraan, alsof hun energie hem ook aansteekt.

Ik zocht het even op – zo ben ik dan – en blijkbaar vliegen de ganzen tijdens hun jaarlijkse trek in V-formatie omdat het flink veel energie bespaart ten opzichte van het achter elkaar vliegen. De tipwervelingen van de vogels, die weerstand vormen, worden deels onderdrukt doordat er een andere vogel naast vliegt. Deze gevederde wezens brengen gewoon de aerodynamica in de praktijk zonder eerst universiteit gelopen te hebben.

Blijkbaar hebben de voorste vogels het minste te doen. De ‘lift’ veroorzaakt door de formatie geeft een onderdruk boven de vogels. Deze onderdruk zuigt de lucht voor de formatie naar boven. De voorste vogels ondervinden dus een opwaartse luchtstroom.

Tijdens het vliegen wisselen de vogels elkaar af, om iedereen wat rust te gunnen. Tijdens de trek praten de ganzen ook met elkaar. De achterste ganzen moedigen de voorste aan om op snelheid te blijven.

Hoe de ganzen onderling beslissen wie aan kop van de V vliegt is blijkbaar een goed bewaard geheim, zoals zoveel andere dingen in het dieren- en plantenrijk. Wij met onze grote herseninhoud hebben er het raden naar.

Zonder het mysterie van hun gedrag te doorgronden, levert de metafoor van de vliegende wilde ganzen veel mooie inzichten op.

  • Ons klassiek beeld van een leider is iemand die met veel autoriteit zijn troepen met vaste teugels en van vooraan aanvoert. De ganzen leren ons dat leiderschap er ook heel anders kan uitzien: iedereen in de groep is evenveel leider en heeft zijn eigen rol en verantwoordelijkheid, niet enkel deze die op kop vliegt. Je kunt leiden aan de kop, van opzij, van achteraan, van binnenin. En de groep heeft er duidelijk voordeel bij. Ze demonstreren dat op een inspirerende manier.
  • Wij zijn vaak te beroerd of te trots om hulp te vragen en te accepteren, of te delegeren. We spelen liever de stoere solo-slim want hulp vragen is je kwetsbaar opstellen. De ganzen staan blijkbaar heel slim en tijdig hun koppositie af. Ze weten wel beter.
  • Zoals de ganzen in de formatie schreeuwen om degenen die vooraan vliegen aan te sporen de vaart erin te houden, zo kunnen we elkaar ook aanmoedigen en complimenten geven. Nog iets wat we veel te weinig doen. Het geeft een mens letterlijk vleugels om in vogeltermen te blijven.

Wat het mysterie betreft achter hun opmerkelijke gedrag, misschien is dat niet eens zo mysterieus. Ik schreef er al over in de vorige blog ‘Wie is de koning van de schepping?’. Iemand die hier veel onderzoek naar doet is de celbioloog Rupert Sheldrake (zijn werk is trouwens vrij controversieel bij de zogezegde serieuze wetenschappers). Hij heeft zijn focus speciaal gericht op die vraagstukken die (nog) geen oplossing hebben gevonden, zoals het gedrag en de communicatie onderling van mieren, duiven die hun hok terugvinden, honden die de thuiskomst van hun baas ‘weten’, enz.  Zijn boeken en voordrachten zijn een aanrader wanneer je hier nieuwsgierig naar bent.

Wat er ook van zij, het is gewoon inspirerend om naar de dieren- en plantenwereld te kijken. “Kijk diep in de natuur, en dan zal je alles veel beter verstaan” zei onze vriend Einstein.

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x